Chuyện rượu bia và văn hóa ép

Mặc dù là người Việt nam, sinh ra và lớn lên ở trên mảnh đất hình chữ S này, nhưng tôi thật sự không thể nào hiểu nỗi văn hóa "ép" hay "mời" rượu bia (gọi tắt là văn hóa "ép") đó thực sự có tác dụng gì và vì mục đích gì?

Ngày 31 tháng 05 năm 2017      Góc nhìn

Ở Việt nam, chắc không ai lạ lẫm gì với văn hóa "ép" hay "mời" rượu bia, dù là trong bàn tiệc hay bữa nhậu. Nó quen thuộc tới mức "dân gian" có một số câu nói vui về chuyện này như "rượu bất khả ép, ép bất khả từ" hay "ép dầu ép mỡ, ai nỡ ép bia". Mặc dù là người Việt nam, sinh ra và lớn lên ở trên mảnh đất hình chữ S này, nhưng tôi thật sự không thể nào hiểu nỗi văn hóa "ép" hay "mời" rượu bia (gọi tắt là văn hóa "ép") đó thực sự có tác dụng gì và vì mục đích gì? (mặc dù đã cố gắng hết sức) Bài viết sau này không bàn tới chuyện rượu bia, mà chỉ nói đến văn hóa ép trong rượu bia.

1. Tôi "giỏi" hơn anh

Nếu chúng ta đang ép nhau một vài ly bia ly rượu để chứng minh rằng tôi giỏi hơn anh trong lĩnh vực đó thì có lẽ không đúng. Bởi cũng chẳng mấy ai lấy bia rượu ra làm tiêu chuẩn so sánh một con người cả. Thời của "kiếm hiệp" thì người ta tỷ võ, thi trạng nguyên. Thế kỷ 19 thì Hắc công tử và Bạch công tử thi tài đốt tiền (Wikipedia). Thời nay thì người ta thi thố nhau bằng các thú chơi siêu xe, du thuyền hay cả máy bay riêng...
Mà hơn thế nữa, hầu hết sau những ly bia chén rượu, sẽ có 3 kịch bản mà chẳng ai hơn ai. Một là "tăng hai chúng ta đi đâu nhỉ?". Hai là "Huệ ơi em ở đâu? Nhưng không nói lên lời mà chỉ lặp đi lặp lại uệ - uệ...". Ba là "thôi tao mệt rồi, về ngủ".
Chứ mình thật sự chưa thấy một ai mà "chú uống hết ly này với anh, để anh về gặt cho xong ruộng lúa" hay "chú uống với anh một ly, rồi anh em mình về làm cho xong việc đang dang dở",... Vậy thì ép nhau một vài ly bia, ly rượu để làm gì?

2. Hôm nay anh vui, chú phải uống với anh

Có lẽ chúng ta thường tổ chức những tiệc ăn mừng bằng những chầu nhậu. Mừng tốt nghiệp, đi nhậu. Mừng mới mua (...), đi nhậu. Mừng chiến thắng, đi nhậu.... Và rồi, "hôm nay anh vui nên chú phải uống hết ly này với anh" hay "anh chúc mừng chú mà chú khinh anh hay sao không uống với anh?",...
NHƯNG liệu rằng có thực sự nhậu xong sẽ tiếp thêm niềm vui cho niềm vui đang có, hay lại là những con số biết nói, như: 70% số vụ tai nạn giao thông có nguyên nhân do lái xe sử dụng rượu, bia (Số liệu năm 2016 - Zing.vn), 71,7% nam giới tử vong do xơ gan có liên quan đến rượu bia (Số liệu năm 2014 - Tienphong.vn),... Vậy thì ép nhau một vài ly bia, ly rượu để làm gì?

3. Hôm nay anh buồn, chú phải uống với anh

Dùng rượu bia để giải sầu hay xả stress - điều đó tốt thôi nhưng là nếu vài năm về trước. Còn bây giờ chẳng ai dùng rượu bia nữa đâu, lỗi thời quá rồi. Thay vào đó là dùng thứ khác, mà thôi để dễ hiểu nên nghe bài này. Nói chứ mình cũng không cố chấp nữa, thực sự thì đây là lý do mình nghe có vẻ thuyết phục nhất và hiệu quả nhất. Anh buồn nên tôi sẽ uống với anh, xem như chia sẻ ngọt bùi. Nhưng cũng hy vọng các bạn đừng lạm dụng quá. Bởi thường khi đang căng thẳng, buồn chán hay stress thì lại là lúc chúng ta khó kiềm chế và mất bình tĩnh nhất - kinh nghiệm từ phim "người phán xử" mà có - mình là doanh nhân, tức giận thì mình đi ngủ. Nên anh buồn tôi sẽ uống cùng anh - như hai người bạn. Nhưng anh cũng không cần ép nhau một vài ly bia, ly rượu để làm gì, mà hãy để tôi tỉnh táo ngồi tâm sự với anh tới cuối và chờ dẫn anh về.

4. Chú muốn ký được hợp đồng thì phải uống với anh

Chắc chúng ta vẫn thường nghe, có những chuyện rất khó nói mà con người ta chỉ nói ra được trên bàn nhậu. Liệu rằng các bạn là thằng đàn ông mà lại yếu đuối tới mức vậy cơ à? Hay sao lại phải phụ thuộc vào rượu bia để nói chuyện? Phải nhờ bia rượu thay lời mình muốn nói, như kiểu các nhà thơ xưa mượn hình ảnh ẩn dụ “thân cò” trong ca dao để ví von với thân phận, cuộc đời người vợ của mình. Nếu không thì ép nhau một vài ly bia, ly rượu để làm gì?

5. Chú mang váy hay sao mà không uống bia?

Anh mang váy hay sao uống nhiều bia thế? Đùa chút thôi, nhưng có lẽ cốt lõi của vấn đề này xuất phát từ câu "châm ngôn" xa xưa là "nam vô tửu như kỳ vô phong", để mình thử tìm hiểu chút nhé:
Nếu tìm kiếm trên google.com.vn với từ khóa "nam vô tửu như kỳ vô phong" chúng ta có 9.960 kết quả (một con số khá ấn tượng đó chứ), nhưng trong đó chủ yếu là kết quả của quá khứ vài năm về trước thôi, chứ thời nay hiện đại rồi không ai nói câu đó nữa đâu. Cụ thể chỉ có 251 kết quả cho năm vừa rồi thôi.
Bằng cách tương tự cho thấy, năm qua chúng ta nhắc tới 2.110 lần về "tác dụng của rượu bia", nhưng gấp 6 lần số đó là kết quả của "tác hại của rượu bia" (12.600).
Nếu chúng ta vẫn đang biện hộ bằng câu "nam vô tửu như kỳ vô phong" thì nó chẳng khác gì "đàn ông năm thê bảy thiếp là chuyện thường".
Nói vậy đủ hiểu rồi nhỉ? - Vậy thì ép nhau một vài ly bia, ly rượu để làm gì?

6. Uống rượu để kích cầu kinh tế

Có lẽ đây là lý do củ chuối nhất, nhưng có người nhắc nên mình cho vào luôn.
Mình đã cố gắng nhưng thật khó để tìm kiếm được những con số tương đồng để so sánh, nên đành lượm lặt một vài số liệu như sau (mặc dù không tương đồng để so sánh):
- Ngành bia, rượu đóng góp ngân sách 30.000 tỷ đồng trong 5 năm (báo hải quan)
- Tai nạn giao thông do rượu bia làm mất 250 tỷ đồng/ngày (Zing.vn)
Và mình xin trích nguyên đoạn sau từ Zing.vn

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thống kê phí tổn kinh tế do rượu bia chiếm 1,3-12% GDP mỗi quốc gia, trong đó chi phí gián tiếp để giải quyết hậu quả thường cao hơn chi phí trực tiếp. Giả sử phí tổn do rượu bia ở Việt Nam ở mức 1,3% GDP, thì thiệt hại khoảng 60.000 tỷ đồng, trong khi đó đóng góp cho ngân sách nhà nước của ngành sản xuất rượu bia, nước giải khát của Việt Nam năm 2012 chỉ 19.000 tỷ - Zing.vn

Nếu vậy thì ép nhau một vài ly bia, ly rượu để làm gì?
Tự giác mà uống thôi - viết thì cũng viết xong rồi, anh em rảnh ghé làm vài chai nhé :)
Đến đây chắc các bạn cũng hiểu phần nào nếu không cố chấp nhỉ.
Bài viết trên chỉ thể hiện quan điểm và góc nhìn phiến diện của tác giả và một số số liệu lượm lặt trên internet.

Lưu ý: tất cả các bài viết trên blog này, nếu là copy, mình sẽ ghi nguồn rõ ràng ở cuối bài viết. Còn lại tất cả là các bài viết do chính mình viết ra.
Cám ơn các bạn đã theo dõi blog.
Mọi ý kiến, đóng góp, phản hồi xin gửi về email contact[@]ilur.net
Đà lạt - đêm sương lạnh

Đà lạt - đêm sương lạnh

Gửi em - người con gái tôi yêu... Cũng đã hơn 2 năm kể từ cái ngày anh dám nói yêu thương một cô gái - đó chính là em và cũng là cái ngày em

Hashtag: #chuyện rượu bia #ép rượu bia #văn hóa ép